{"id":348,"date":"2026-03-06T10:45:50","date_gmt":"2026-03-06T10:45:50","guid":{"rendered":"https:\/\/femstories.eu\/?p=348"},"modified":"2026-03-06T10:51:05","modified_gmt":"2026-03-06T10:51:05","slug":"ten-o-narracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/2026\/03\/06\/ten-o-narracji\/","title":{"rendered":"Ten o narracji"},"content":{"rendered":"\n

Jedna z definicji narracji brzmi: \u201cokre\u015blony, subiektywny<\/strong> spos\u00f3b przedstawienia rzeczywisto\u015bci w tekstach rozpowszechnianych przez jak\u0105\u015b osob\u0119, grup\u0119 os\u00f3b lub ugrupowanie polityczne\u201d. Podkre\u015blam s\u0142owo \u201csubiektywny\u201d, bo spos\u00f3b w jaki o czym\u015b opowiadamy mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 odbi\u00f3r zjawiska. Pisa\u0142am ju\u017c o tym w tek\u015bcie S\u0142owa maj\u0105 moc<\/a> (tak, kliknij, przeczytaj). Wspomnia\u0142am tam dw\u00f3ch typ\u00f3w: Edwarda Sapira i Benjamina Lee Whorfa, kt\u00f3rzy badali m.in. to jak j\u0119zyk wyznacza granice naszego postrzegania. I wysz\u0142o im, \u017ce spos\u00f3b w jaki o czym\u015b m\u00f3wimy ma wp\u0142yw na to jak owo co\u015b jest postrzegane i czy w og\u00f3le jest postrzegane. Bo jak nie mamy s\u0142\u00f3w do opowiedzenia czego\u015b, to troch\u0119 jakby tego nie by\u0142o.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Tak si\u0119 niezbyt szcz\u0119\u015bliwie z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce \u017cyjemy w systemie patriarchalnym. Nieszcz\u0119\u015bliwie dla ka\u017cdego, kto nie jest bia\u0142ym heteroseksualnym m\u0119\u017cczyzn\u0105, czyli dla wi\u0119kszo\u015bci w sumie. Zreszt\u0105 nawet biali heteroseksuali m\u0119\u017cczy\u017ani mierz\u0105 si\u0119 w nim z r\u00f3\u017cnymi niezbyt mi\u0142ymi rzeczami. Zatem ca\u0142e to szambo nie dotyka wcale mo\u017ce tak z 1% najbardziej bogatych i uprzywilejowanych. Reszt\u0119 zalewa lub ledwie ochlapuje. Ale spokojnie, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 tu rozp\u0142akiwa\u0107 nad m\u0119\u017cczyznami. Maj\u0105 tylu adwokat\u00f3w i tyle miejsc by si\u0119 wypowiada\u0107, \u017ce kolejne im chyba niepotrzebne.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b zwracam uwag\u0119 na wymazywanie. Kobiety wymazuje si\u0119 z historii, a m\u0119\u017cczyzn z narracji o przemocy. Nie wierzysz? No to prosz\u0119, masz tu kilka nag\u0142\u00f3wk\u00f3w gazet wyskakuj\u0105cych po pobie\u017cnym wyszukiwaniu w przegladarce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Co tu mamy? Kobieta zosta\u0142a napadni\u0119ta, pobita, zgwa\u0142cona\u2026 Kto to zrobi\u0142? Nie wiemy. No po prostu zosta\u0142a. Je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o sprawcy\/sprawcach to najcze\u015bciej, gdy s\u0105 obcokrajowcami, lub gdy ucierpia\u0142 partner kobiety. Swoj\u0105 drog\u0105 te nag\u0142\u00f3wki, kt\u00f3re podkre\u015blaj\u0105, \u017ce \u201cna jego oczach\u201d to jest jaki\u015b kosmos. Znaczy, \u017ce co? \u017be go bardziej boli? Czy w drug\u0105 stron\u0119: \u017ce go symbolicznie wykastrowano i jeszcze nie obroni\u0142 swojej \u201cw\u0142asnosci\u201d wi\u0119c \u017caden z niego facet? Crazy. Zreszt\u0105 o stawianiu m\u0119\u017cczyzn w centrum problem\u00f3w kobiet te\u017c nied\u0142ugo napisz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie to te\u017c si\u0119 zmienia i coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 takie nag\u0142\u00f3wki:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie cieszy mnie, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 w og\u00f3le, bo przemocy nie powinno by\u0107, ale fakt, \u017ce chocia\u017c kto\u015b dostrzega, \u017ce same to si\u0119 te kobiety nie napad\u0142y. I pomy\u015blisz: \u201co co ona si\u0119 czepia, wychodzi na to samo\u201d, tylko w\u0142a\u015bnie nie. Nie wychodzi. Jak m\u00f3wimy, \u017ce kobieta zosta\u0142a napadni\u0119ta, to kierujemy reflektor na ni\u0105. Jak m\u00f3wimy, \u017ce ma daddy issues, to zamiast beznadziejnego ojca, j\u0105 pokazujemy palcem. Zaraz za tym palcem pojawiaj\u0105 sie komentarze, \u017ce no przecie\u017c o\u015bmieli\u0142a si\u0119 wyj\u015b\u0107 z domu, nie ubra\u0107 w worek po ziemniakach i w og\u00f3le istnieniem swym prowokowa\u0107, to czego si\u0119 w sumie spodziewa\u0142a. Skoro nawet stru\u015b lub jaszczurka s\u0105 prowokuj\u0105ce, to taka kobieta to ju\u017c szczyt obrazy m\u0119skich uczu\u0107\u2026\u00a0<\/p>\n\n\n\n

No w\u0142a\u015bnie, tu dochodzimy do kolejnego fiko\u0142ka narracyjnego, czyli czynienia ofiar odpowiedzialnymi za czyny sprawc\u00f3w. \u201cBo go prowokowa\u0142a\u201d, \u201cbo sz\u0142a\u201d, \u201cbo spojrza\u0142a\u201d, \u201cbo powiedzia\u0142a >nie< i urazi\u0142a jego uczucia\u201d. Taka narracja czyni z kobiet si\u0142\u0119 sprawcz\u0105 (ale tylko gdy do\u015bwiadczaj\u0105 przemocy), a z m\u0119\u017cczyzn jedynie bezwolne narz\u0119dzia kierowane pop\u0119dami, kt\u00f3re trudno nawet przypisa\u0107 zwierz\u0119tom. Jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142istnieje inny trop narracyjny, \u017ce \u201ckobiety s\u0105 zbyt emocjonalne i nie mog\u0105 przez to zarz\u0105dza\u0107\/decydowa\u0107 o sobie\/robi\u0107 okre\u015blonych rzeczy\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

I teraz sobie zestawmy te dwie \u015bcie\u017cki:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Facet nie umie powstrzyma\u0107 pop\u0119d\u00f3w i agresji, a odmowa ze strony kobiety potrafi tak urazi\u0107 jego uczucia, \u017ce si\u0119ga po przemoc.<\/li>\n\n\n\n
  • Facet jest w przeciwie\u0144stwie do kobiety logiczny i opanowany.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Dodajmy do tego w\u0105tek, \u017ce tym teoretycznie niezr\u00f3wnowa\u017conym kobietom powierzamy opiek\u0119 nad dzie\u0107mi i przygotowanie posi\u0142k\u00f3w, i co nam tu wychodzi? Hmmm?<\/p>\n\n\n\n

    Na usta ci\u015bnie si\u0119 zdanie: Wybierz JEDNO i nie r\u00f3b kurwy z logiki.<\/p>\n\n\n\n

    Ale przecie\u017c wiemy po co to jest. Wiemy, \u017ce chodzi tylko o czerpanie z przywileju i unikanie odpowiedzialno\u015bci, a narracja jako narz\u0119dzie jest tu tak wytarta, \u017ce podszewka prze\u015bwituje.<\/p>\n\n\n\n

    Kto\u015b nam tu wciska, \u017ce „pi\u0119tnastoletnia kobieta” wiedzia\u0142a co robi i jeszcze „rujnuje ch\u0142opakowi \u017cycie”, ale „trzydziestoletni facet to jeszcze mentalnie dzieciak” (patrz narracje dotycz\u0105ce karygodnych zachowa\u0144 m\u0119\u017cczyzn i komentarze po jakimkolwiek artykule o molestowaniu nieletnich dziewcz\u0105t).<\/p>\n\n\n\n

    Temat mocno mnie rusza, od momentu, gdy na zaj\u0119ciach z prof. Kaniowsk\u0105 na czwartym roku zorientowa\u0142am si\u0119, co mo\u017cna zrobi\u0107 za pomoc\u0105 narracji i jak bywa wykorzystywana. <\/p>\n\n\n\n

    W tym tygodniu rusza mnie jednak jeszcze bardziej, bo tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce wci\u0105\u017c bujam si\u0119 po s\u0105dach z moim ex. Ostatnio spotkali\u015bmy si\u0119 w sprawie aliment\u00f3w. Ju\u017c pomin\u0119 fakt, \u017ce on w sytuacji, gdy 97,9% (tak, policzy\u0142am to) opieki nad dzieckiem jest na mnie, uwa\u017ca, \u017ce finansowy obowi\u0105zek alimentacyjny powinien obowi\u0105zywa\u0107 50\/50. To jest jeden z tych typ\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w zwi\u0105zku rachunki te\u017c dzielimy 50\/50, ale zajmowanie si\u0119 domem, dzie\u0107mi i jego dobrostanem to wy\u0142\u0105cznie sprawa kobiety (zanim si\u0119 zlec\u0105 fani \u201cwidzia\u0142y ga\u0142y co bra\u0142y\u201d powiem, \u017ce przed dzieckiem nie ujawnia\u0142\u00a0 si\u0119 z takimi pogl\u0105dami).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    Najbardziej roz\u0142o\u017cy\u0142a mnie narracja, \u017ce jest bardzo biedny, musi sobie kupowa\u0107 leki, jedzenie, je\u017adzi\u0107 do pracy, mieszka\u0107 w 95 m\u00b2 mieszkaniu, bo dziecko ma tam pok\u00f3j \u201cw kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142o\u201d i mo\u017ce kiedy\u015b tam wr\u00f3ci (pami\u0119tam, \u017ce rodzi\u0142am w szpitalu, ale co ja tam wiem XD) i go nie sta\u0107, \u017ceby p\u0142aci\u0107 tyle, ile trzeba. No ale ja za to jestem bogata (w rzeczywisto\u015bci zarabiam mniej ni\u017c \u2153 tego, co on) i jako\u015b sobie radz\u0119, wi\u0119c where problem? Przy takim uj\u0119ciu z automatu pojawia si\u0119 za\u0142o\u017cenie, \u017ce ja nie musz\u0119 kupowa\u0107 lek\u00f3w, jedzenia i p\u0142aci\u0107 za mieszkanie i \u2153 tego, co on zarabia, powinna mi spokojnie wystarczy\u0107 na utrzymanie dw\u00f3ch os\u00f3b. A skoro sobie jako\u015b radz\u0119, to jego samego, finansowy aspekt ojcostwa przestaje obowi\u0105zywa\u0107. Gdy to rozpisuj\u0119, wida\u0107 jasno, \u017ce to absurd, ale jak go tak s\u0142ucha\u0142am na sali s\u0105dowej, to widzia\u0142am rzucane w jego stron\u0119 empatyczne spojrzenia. Bo „on jest biedny, ja bogata”. Opowiada\u0107 zawsze umia\u0142 \u0142adnie. A jak wida\u0107 opowiadanie historii to w naszym \u015bwiecie umiej\u0119tno\u015b\u0107 kluczowa przy naginaniu rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli dalej masz problem z rozgryzieniem tematu, to si\u0119gnij po ksi\u0105\u017ck\u0119 Aleksandry Korczak \u201cBezradne i romantyczne\u201d i zaobserwuj jaki ba\u0142agan w g\u0142owie zrobi\u0142y Ci lektury szkolne i jakie cudze przekonania jeszcze s\u0105 do Ciebie przyklejone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Jedna z definicji narracji brzmi: \u201cokre\u015blony, subiektywny spos\u00f3b przedstawienia rzeczywisto\u015bci w tekstach rozpowszechnianych przez jak\u0105\u015b osob\u0119, grup\u0119 os\u00f3b lub ugrupowanie polityczne\u201d. Podkre\u015blam s\u0142owo \u201csubiektywny\u201d, bo spos\u00f3b w jaki o czym\u015b opowiadamy mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 odbi\u00f3r zjawiska. Pisa\u0142am ju\u017c o tym w tek\u015bcie S\u0142owa maj\u0105 moc (tak, kliknij, przeczytaj). Wspomnia\u0142am tam dw\u00f3ch typ\u00f3w: Edwarda Sapira i Benjamina […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":135,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[14,32,10,17,26],"class_list":["post-348","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-feminizm","tag-feminizm","tag-narracja","tag-przemoc-psychiczna","tag-przemoc-wobec-kobiet","tag-relacje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=348"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":352,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/348\/revisions\/352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/femstories.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}